Παρασκευή, 29 Μαΐου 2015

ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΕΥΟΥΝ ΟΛΟΙ ΑΥΤΟΙ ΟΙ ΤΥΠΟΙ;

     Αυτή η ερώτηση είναι μια συχνή ερώτηση των μαθητών, ειδικά της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης,
όσων αφορά το μάθημα των Μαθηματικών. Όσο τα παιδιά πάνε Δημοτικό, μέχρι και Β΄Γυμνασίου, τα Μαθηματικά είναι απλά, πρακτικά και χρήσιμα για την καθημερινότητα, όμως από τη Γ΄ Γυμνασίου και ειδικότερα στο Λύκειο, γίνονται πιο σύνθετα και πιο αφηρημένα. Για τα υπόλοιπα μαθήματα , είτε τους αρέσουν είτε όχι, κατανοούν το λόγο της ύπαρξής τους. Στα Αρχαία, μαθαίνουν τη γλώσσα των προγόνων μας, στη Φυσική αναλύουν τα φυσικά φαινόμενα γύρω μας που είναι σχετικά απτά και εύκολα να τα φανταστούν, στα Μαθηματικά όμως τί γίνεται; Γιατί πρέπει να μάθουν την απόλυτη τιμή; Γιατί πρέπει να μάθουν να λύνουν παραμετρικές εξισώσεις β΄βαθμού, λογάριθμους και εκθετικές;
     Κι όμως, τα Μαθηματικά υπάρχουν γύρω μας, παντού, σε όλες τις επιστήμες και σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας. Ας δούμε μερικά παραδείγματα για να κατανοηθεί η χρησιμότητα των Μαθηματικών:
   
 Πώς θα μπορούσαμε να καθορίσουμε τη θέση ενός πλοίου αν δεν υπήρχαν οι συντεταγμένες και το καρτεσιανό σύστημα; Με τη βοήθεια επίσης της Γεωμετρίας μπορούμε να καθορίσουμε την απόσταση μεταξύ δύο πλοίων, δύο αεροπλάνων, προς αποφυγή συγκρούσεων, και γενικότερα δύο σημείων που είναι απρόσιτα.
      Τα Μαθηµατικά αποτελούν ένα από τους στυλοβάτες της ιατρικής επιστήµης. Οι  βασικές επιστηµονικές αρχές της στηρίζονται σε µαθηµατικά πρότυπα. ∆εν νοείται επιστηµονική σκέψη χωρίς τη θεώρησή της από µαθηµατική σκοπιά. Είναι αλήθεια για παράδειγµα ότι η ιατρική φυσική δεν νοείται χωρίς µαθηµατική υποδοµή.

ΜΙΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ
    Η έλλειψη είναι µία πολύ χρήσιµη και πρακτική κωνική τοµή. Το χαρακτηριστικό της είναι ότι το άθροισµα των αποστάσεων ενός τυχαίου σηµείου της από τις εστίες, είναι σταθερό. Μια άλλη
ιδιότητά της εξαιρετικά χρήσιµη, είναι η ανακλαστική. Η κάθετη στην εφαπτοµένη µιας έλλειψης στο σηµείο επαφής Μ διχοτοµεί τη γωνία, όπου E',E οι εστίες της έλλειψης. Σύµφωνα µε την ιδιότητα αυτή ένα ηχητικό κύµα ή µια φωτεινή ακτίνα που ξεκινούν από τη µία εστία µιας έλλειψης, ανακλώµενα σε αυτήν, διέρχονται από την άλλη εστία.
   Η µοναδική αυτή ιδιότητα της έλλειψης, ενέπνευσε τους επιστήµονες να κατασκευάσουν µια συσκευή για τη θεραπεία των νεφρικών και χολικών πετρών.
 Η ιδιότητα αυτή επίσης χρησιµοποιείται στο σχεδιασµό ορισµένων τύπων οπτικών οργάνων και στην κατασκευή των λεγόµενων "στοών µε ειδική ακουστική". Οι στοές αυτές είναι αίθουσες µε ελλειπτική οροφή, στις οποίες ένα πρόσωπο που ψιθυρίζει στη µια εστία µπορεί να ακουστεί στην άλλη εστία.
   Παρόμοιες εφαρμογές έχουν και οι υπόλοιπες κωνικές τομές, όσο ακαταλαβίστικες, δύσκολες και περίεργες και αν φαίνονται στη Β΄Λυκείου.


    Επίσης η Στατιστική, που είναι τομέας των Μαθηματικών, είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στην ιατρική, προκειμένου να δουν, για παράδειγμα, το ποσοστό επιτυχίας που είχε ένα συγκεκριμένο φάρμακο σε ένα δείγμα ασθενών, για να αποφασίσουν αν θα συνεχίσουν να το χορηγούν ή όχι.
     Για τους ποδοσφαιρόφιλους, το ποδόσφαιρο, όσο περίεργο και να ακούγεται, σχετίζεται με τα
Μαθηματικά.  Οι θέσεις των ποδοσφαιριστών και οι στρατηγικές που ακολουθούν, μπορούν να αναλυθούν με τη βοήθεια των γραφημάτων και με θεωρία παιγνίων, που είναι τομέας των Μαθηματικών.
    Οι Μιγαδικοί αριθμοί έχουν άμεση εφαρμογή στο εναλλασσόμενο ρεύμα και χωρίς τις διαφορικές εξισώσεις δεν θα μπορούσαμε να υπολογίσουμε τις τροχιές των διαστημικών οχημάτων.Τα ορισμένα ολοκληρώματα, που υπολογίζουν εμβαδά συναρτήσεων, είναι χρήσιμα εργαλεία στους Πολιτικούς Μηχανικούς, στην Ναυπηγική, την Αεροναυπηγική και σε πολλούς άλλους τομείς. Οι Οικονομικές Επιστήμες, πώς θα υπήρχαν χωρίς τις παραγώγους, τη Στατιστική και τις Πιθανότητες;
 Τα παραδείγματα είναι τόσα πολλά που ένα άρθρο δεν θα έφτανε για να αναφερθούν και να αναλυθούν όλα.
 
     Τα Μαθηματικά δίνουν στους μαθητές κυρίως πνευματικά εφόδια. Τους βοηθούν να αναπτύξουν έναν τρόπο σκέψης πρακτικό και δομημένο. Αποκτούν κριτική ικανότητα και μαθαίνουν να αποδεικνύουν και να επιχειρηματολογούν. Συμβάλλουν στην πειθαρχία, τη σαφήνεια και την ορθολογική σκέψη, κάτι που οι έφηβοι δεν κατανοούν άμεσα αλλά σε βάθος χρόνου. Μέσω της Γεωμετρίας, της Στερεομετρίας και της Τριγωνομετρίας αναγνωρίζουν την αρμονία των σχημάτων της φύσης και κατανοούν τις ιδιότητές τους.
     Βέβαια όλα αυτά θα επιτευχθούν όταν στο μαθητή δε δοθεί έτοιμη <<μασημένη>> γνώση, παπαγαλίστικες στρατηγικές και συγκεκριμένες μέθοδοι, που με την παραμικρή αλλαγή δεδομένων ο μαθητής τα χάνει,  αλλά τα κατάλληλα ερεθίσματα ώστε να την ανακαλύψει μόνος του. Άλλωστε η βιωματική γνώση είναι εκείνη που μας μένει και την κατανοούμε καλύτερα, καθώς και η σύνδεσή της βήμα βήμα με προηγούμενες γνώσεις και με παραδείγματα από τη ζωή. Με αυτό τον τρόπο δεν θα έχουμε μία πιθανή επιτυχία στις εξετάσεις (Πανελλαδικές ή απλά ενδοσχολικές) με αποτέλεσμα μετά τις καλοκαιρινές διακοπές τα περισσότερα να ξεχαστούν, αλλά την ουσιαστική κατανόηση  και την ενίσχυση του ενδιαφέροντος των μαθητών για τη συγκεκριμένη επιστήμη.
    Στο πού χρησιμεύουν τα Μαθηματικά θα δώσω μια τελευταία απάντηση, σε μορφή ερώτησης, ως επίλογο του συγκεκριμένου άρθρου. Χωρίς τα Μαθηματικά τί θα υπήρχε γύρω μας άραγε;


Τζων Φορμπς Νας

Ο Τζων Φορμπς Νας (John Forbes Nash Jr.) (13 Ιουνίου 1928 - 23 Μαΐου 2015) Αμερικανός μαθηματικός και οικονομολόγος. Τιμήθηκε το 1994 με το Νόμπελ Οικονομικών, μαζί με τους Ρ. Ζέλτεν και Τζ. Χαρσάνυι για τη συμβολή του στη θεωρία παιγνίων. Συγκεκριμένα, δημιούργησε την έννοια της ισορροπίας για παιχνίδια μη-μηδενικού αθροίσματος, ισορροπία που πήρε το όνομά του ως ισορροπία Νας. Η έννοια της ισορροπίας κατά Νας είναι πολύ σπουδαία, ιδιαίτερα στις μέρες μας, και έχει ευρύτατες εφαρμογές σε πολλούς τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, όπως στις οικονομικές επιστήμες, στην Πληροφορική, την Τεχνητή Νοημοσύνη, την πολιτική αλλά και σε φυσικά συστήματα, όπως η Βιολογία.

Το 2015, ο Τζων Φορμπς Νας τιμήθηκε με το Βραβείο Άμπελ μαζί με τον Λούις Νίρενμπεργκ “για τις εντυπωσιακές και σημαίνουσες συνεισφορές στη θεωρία των μη-γραμμικών μερικών διαφορικών εξισώσεων και στις εφαρμογές τους στη γεωμετρική ανάλυση”.
Ο Νας υπέφερε από σχιζοφρένεια από τα 29 του, την οποία ξεπέρασε μετά από τριάντα χρόνια.
O Τζον Νας και η σύζυγός του Αλίσια σκοτώθηκαν σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα στις 23 Μαΐου του 2015, όταν το ταξί στο οποίο επέβαιναν προσέκρουσε σε προστατευτικό κιγκλίδωμα.

Νεότητα και αρχή της καριέρας του

Ο Νας γεννήθηκε στις 13 Ιουνίου 1928 στο Μπλούφηλντ, της Δυτικής Βιρτζίνια. Ο πατέρας του, ήταν ηλεκτρολόγος μηχανικός για την Επιχείρηση Ηλεκτρικής Ενέργειας των Απαλλάχιων. Η μητέρα του, Μάργκαρετ Βιρτζίνια Μάρτιν, απλά γνωστή ως Βιρτζίνια, ήταν δασκάλα πριν ακόμη παντρευτεί.

Μόρφωση

Και οι δυο γονείς του πρόσφεραν κάθε υποστήριξη στην εκπαίδευσή του, παρέχοντάς του εγκυκλοπαίδειες και επιτρέποντάς του να παρακολουθεί μαθήματα προχωρημένων μαθηματικών στο τοπικό κολέγιο, ενώ ήταν ακόμη μαθητής στο σχολείο. Η γιαγιά του Νας έπαιζε πιάνο στο σπίτι και ο ίδιος είχε μόνο καλές αναμνήσεις ακούγοντάς την, κατά τις επισκέψεις του στο σπίτι της.  Αφού φοίτησε στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας του Κάρνεγκι (σημερινό Πανεπιστήμιο Κάρνεγκι Μέλον), από όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του, το 1948 με πτυχίο και μεταπτυχιακό μαθηματικών, έλαβε υποτροφία στο πανεπιστήμιο του Πρίνστον, όπου κυνήγησε την ακαδημαϊκή του καριέρα στα Μαθηματικά. 

Ακαδημαϊκή καριέρα

Ο πρώην καθηγητής του Πολυτεχνείου του Κάρνεγκι και επόπτης του Νας, Ρ.Τζ. Ντάφφιν, έγραψε κάποτε συστατική επιστολή με μία μόνο πρόταση: Αυτός ο άνθρωπος είναι ιδιοφυία. Ο Νας έγινε αποδεκτός και από το Χάρβαρντ, αλλά ο πρόεδρος του τμήματος των Μαθηματικών, Σόλομον Λέφσετζ, του πρόσφερε την υποτροφία Τζων. Σ. Κένεντι, που ήταν αρκετό για να θεωρήσει ο Νας ότι δεν εκτιμούσαν την αξία του.  Κατόπιν, πήγε στο Πρίνστον, όπου εργάστηκε πάνω στη Θεωρία της Εξισορρόπησης. Έλαβε το διδακτορικό του, το 1950 με μία διατριβή 28 σελίδων σχετικά με τα μη συνεργατικά παίγνια. Η θέση του, που γράφτηκε υπό την επίβλεψη του Άλμπερτ Γ. Τάκερ, περιείχε τον ορισμό και τις ιδιότητες, αυτού που αργότερα θα ονομαζόταν ισορροπία Νας.

Προσωπική Ζωή

Το 1951, ο Νας πήγε στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης (MIT), ως καθηγητής του τμήματος μαθηματικών. Εκεί γνώρισε την Αλίσια Λόπες – Χάρρισον ντε Λαρδέ (γεν. 1/1/1933), φοιτήτρια φυσικής από το Ελ Σαλβαδόρ, την οποία παντρεύτηκε το Φεβρουάριο του 1957 σε μία καθολική τελετή αν και ήταν άθεος. Εισήγαγε τον Νας σε ψυχιατρική κλινική το 1959, μετά από διάγνωση σχιζοφρένειας. Ο γιος τους, Τζων Τσαρλς Μάρτιν Νας, γεννήθηκε σύντομα, αλλά έμεινε αβάπτιστος για ένα ακόμη χρόνο, καθώς η Αλίσια ένοιωθε ότι ο σύζυγός της έπρεπε να μπορούσε να εκφέρει γνώμη για το όνομα. Ο Νας και η ντε Λαρδέ έλαβαν διαζύγιο το 1963 αν και μετά την τελευταία και οριστική φορά που ο Νας έλαβε εξιτήριο το 1970, συνέχισαν να συζούν. Παντρεύτηκαν και πάλι το 2001.
Ο Νας ήταν για πολλά χρόνια κάτοικος του Ουέστ Ουίνδσορ στο Νιου Τζέρσεϋ.

H ταινία <<Ένας υπέροχος άνθρωπος>> αναφέρεται στη ζωή του Τζον Φορμπς Νας.

Πηγή: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CE%B6%CF%89%CE%BD_%CE%A6%CE%BF%CF%81%CE%BC%CF%80%CF%82_%CE%9D%CE%B1%CF%82 

Πέμπτη, 28 Μαΐου 2015

Πολλοί πτυχιούχοι θα ήθελαν να έχουν γράψει χειρότερα στις Πανελλαδικές Εξετάσεις !

   Πολλοί υποψήφιοι πιστεύουν ότι αν γράψουν καλά στις Πανελλαδικές Εξετάσεις και περάσουν σε μία σχολή με υψηλή βάση εισαγωγής, θα έχουν  καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές από εκείνες μιας σχολής με χαμηλότερη βάση. 
Αυτή η πεποίθηση σε αρκετές περιπτώσεις ευσταθεί αλλά υπάρχουν και πολλές περιπτώσεις που δεν ευσταθεί. Πολλοί πτυχιούχοι θα ήθελαν πολύ να έχουν γράψει χειρότερα και να έχουν περάσει σε σχολές με χαμηλότερες βάσεις. Ένας από αυτούς είμαι και εγώ.
Δεκαετίες τώρα οι βάσεις στις Φυσικομαθηματικές σχολές έχουν την εξής σειρά από την μεγαλύτερη προς τη μικρότερη: Βιολογικό, Χημικό, Φυσικό, Μαθηματικό.

  Όπως έχει αποδείξει η ζωή οι επαγγελματικές δυνατότητες έχουν την αντίστροφη σειρά! Ο
Μαθηματικός είναι ανάμεσα στα 10 καλύτερα επαγγέλματα στις ΗΠΑ εδώ και δεκαετίας και πολλές φορές είναι στη κορυφή. Πολλοί πτυχιούχοι υψηλόβαθμων σχολών (Νομικής, Φιλολογίας, Μαθηματικών, Φυσικών, Μηχανικών Πολυτεχνείων κπλ) πήραν δεύτερο πτυχίο από Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης (Δάσκαλοι/ες) για να διοριστούν στα Δημοτικά. Αξίζει εδώ να αναφερθεί η περίπτωση των πτυχιούχων πολυτεχνικών σχολών Ηλεκτρολόγων Μηχ/κων & Μηχ/κος Η/Υ, Μηχανολόγων, Πολιτικών Μηχ/κων, Τοπογράφων Μηχ/κων, Αρχιτεκτόνων Μηχ/κων πήραν και πτυχίο ΑΣΠΑΙΤΕ (πρώην ΣΕΛΕΤΕ) για να διοριστούν στη Δημόσια Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Σύμφωνα µε τα αποτελέσματα έρευνας του ΑΠΘ το 2008, το 27,4% των αποφοίτων του Τµήµατος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) απασχολείται στον τοµέα της εκπαίδευσης. (Η μελέτη: sep4u.gr/eng/HMMY.pdf ). 

Το να γίνει καθηγητής πληροφορικής (ΠΕ19) ένας πτυχιούχος ΗΜΜΥ, πολλές φορές με μεταπτυχιακά και διδακτορικά, δεν είναι και το καλύτερο σενάριο επαγγελματικής αποκατάστασης . Μπορούσες να πετύχεις το ίδιο ή και καλύτερο αποτέλεσμα με πολύ μικρότερη προσπάθεια. Αρκούσε να έχεις τελειώσει ένα ΤΕΙ Πληροφορικής ή μια άλλη σχολή που οδηγεί σε εκπαιδευτικά επαγγέλματα με (πολύ) χαμηλότερη βάση. 
   Πιστεύω ότι όλα τα παραπάνω να σας έπεισαν ότι η καλύτερη επίδοση στις Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν είναι διαβατήριο για μια καλύτερη επαγγελματική πορεία. Εύχομαι σε όλους τους υποψηφίους καλή επιτυχία και να μην στεναχωρηθούν αν δεν γράψουν όσο θα ήθελαν. Κάθε εμπόδιο για καλό … ίσως.

physmath-14


Άρθρο από: http://sep4u.gr





Σάββατο, 31 Ιανουαρίου 2015

ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Μάθετε που κάνετε λάθος (κι εσείς και το παιδί) και ποιες παγίδες πρέπει να ξεπεράσετε στο κεφάλαιο «μελέτη».

     Είναι καρφωμένο με τις ώρες στο γραφείο του και μοιάζει αληθινά προσηλωμένο στη μελέτη του. Ναι, είστε πολύ υπερήφανη που το παιδί σας μελετάει μόνο του ενώ άλλες μαμάδες δίνουν μάχες για το διάβασμα. Κι όμως οι βαθμοί του δε λένε το ίδιο, ούτε η δασκάλα του, που το βρίσκει συχνά αδιάβαστο! Τι συμβαίνει; Πως γίνεται το παιδί σας να διαβάζει πολύ (ή τουλάχιστον έτσι φαίνεται) και να μην αποδίδει; Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι πολύωρες μελέτες μπορεί να μην είναι αποδοτικές στην περίπτωση που δεν έχουν γίνει με το σωστό τρόπο. Τι μπορείτε να κάνετε εσείς ως γονείς για να το μάθετε να διαβάζει σωστά και αποτελεσματικά; 


Μάθημα πρώτο: Συμπαρασταθείτε του! 

     Μια βασική αρχή, στα πρώτα τουλάχιστον χρόνια της μαθητικής σταδιοδρομίας του παιδιού σας, είναι να νιώθει πως σε ένα τόσο σπουδαίο εγχείρημα έχει για συμπαραστάτες τους γονείς του. Η άποψη «αφήνω το παιδί να διαβάσει μόνος του για να αυτονομηθεί» δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί αυτόματα αλλά προοδευτικά. Αυτό σημαίνει πως βοηθάμε το παιδί στην πρώτη δημοτικού, σίγουρα όμως δεν στεκόμαστε με τον ίδιο τρόπο κοντά του στην τρίτη δημοτικού. Αντίθετα, προσπαθούμε να του μάθουμε να έχει συνειδητή στάση απέναντι στη μάθηση, βοηθώντας πλέον περιστασιακά, όταν δηλαδή του δημιουργείται κάποιο αξεπέραστο πρόβλημα με μια άσκηση. Αλίμονο αν το παιδί αντιληφθεί πως σε κάθε δυσκολία που του παρουσιάζεται θα έχει δεδομένη την «πατερίτσα» μας. Γρήγορα θα το συνηθίσει χάνοντας έτσι το αίσθημα της αυτονομίας. Εννοείται πως υπάρχουν παιδιά που αυτονομούνται γρήγορα κι άλλα με μεγαλύτερη εξάρτηση, που χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να βρουν το δρόμο τους. Το σίγουρο είναι πως όταν μάθουν να διαβάζουν σωστά, εκτός από την απόδοσή τους στα μαθήματα, θα αποκτήσουν παράλληλα αυτοπεποίθηση και υψηλή αυτοεκτίμηση. 


Μάθημα δεύτερο: Δείξτε υπομονή ( πολύ υπομονή!)

     Όταν το παιδί διαβάζει, ο γονιός θα πρέπει να φροντίζει ώστε να υπάρχει γύρω του ένα ήρεμο περιβάλλον με καλή ενδοοικογενειακή επικοινωνία. Τα επικριτικά επίσης σχόλια και ο εξουσιαστικός ρόλος των γονιών κάνουν απεχθή στο παιδί την προετοιμασία του για το σχολείο. Δεν είναι λίγοι όμως οι γονείς που έχοντας απίστευτες εκκρεμότητες να προλάβουν μέσα στην ημέρα, δεν έχουν την υπομονή να ασχοληθούν όπως πρέπει με το διάβασμα του παιδιού τους. Έτσι εκνευρίζονται όταν το παιδί αργεί να διαβάσει, ή να καταλάβει κάτι! Αυτό που οφείλουν οι γονείς να κάνουν είναι να το αφήσουν ή να το βοηθήσουν «να πάρει το χρόνο του», και να βρει το ίδιο τις «στρατηγικές διαβάσματος» που του ταιριάζουν. Μάθημα τρίτο: Μην ενθαρρύνετε την παπαγαλία! Ο πιο λανθασμένος τρόπος διαβάσματος, στον οποίο όμως καταφεύγουν συχνά τα περισσότερα παιδιά, είναι η παπαγαλία. Μια κακοδαιμονία, σύμφωνα με τους δασκάλους, που παράγεται στο σχολείο και αναπαράγεται πιο έντονα στο σπίτι, όπου τα παιδιά μαθαίνουν το μάθημά τους χωρίς να καταλαβαίνουν το νόημά του. Δυστυχώς, στην παγίδα της παπαγαλίας πέφτουν οι περισσότεροι γονείς καθώς είναι πιο χρονοβόρο να εξηγήσουν στο παιδί κάτι που δεν καταλαβαίνει, από το να το ακούσουν να τους λέει το μάθημα απέξω.


Μάθημα τρίτο: Βοηθήστε το να οργανωθεί 

     Για να μην φαίνονται στον μικρό μαθητή τα σχολικά μαθήματα βουνό θα πρέπει να μάθει να οργανώνει το διάβασμά του αλλά και το χρόνο του, θα πρέπει δηλαδή να βρει πόση ώρα χρειάζεται να αφιερώνει σε κάθε μάθημα και ποια βήματα θα ακολουθεί στη μελέτη του. Όλα αυτά αφού γυρνώντας από το σχολείο, φάει για μεσημέρι, σας διηγηθεί τα νέα του και ξεκουραστεί λιγάκι παίζοντας. Από εκεί και πέρα, αυτό που πρέπει να καταλάβει είναι πως το σωστό διάβασμα χρειάζεται αυτοσυγκέντρωση και σύστημα. Τίποτα δεν μπορεί να γίνει με μελέτη της τελευταίας στιγμής ή όταν μας απασχολεί παράλληλα και κάτι άλλο. Οδηγίες για «πρωτάκια» και «αρχάριες» μαμάδες Μια καλή αρχή είναι να ξεκινήσει ο μικρός μαθητής τον προγραμματισμό στη σχολική του ζωή από την πρώτη δημοτικού. Σε αυτό το σημείο, οι μαμάδες θα πρέπει να τα βοηθήσουν (πάντα με υπομονή) να οργανωθούν. Πως;



 • Πρώτα απ’ όλα σημειώστε σε ένα χαρτί τις εργασίες που έχει το παιδί να κάνει για την επόμενη μέρα, εξηγώντας του ότι κάθε μάθημα πρέπει να το τελειώνει μέσα σε ορισμένο χρονικό διάστημα. 

• Στη συνέχεια, βεβαιωθείτε πως το παιδί έχει καταλάβει τι ακριβώς πρέπει να κάνει ή πώς να λύσει μια άσκηση, και εξηγήστε του πως θα βρίσκεστε εκεί κοντά και σε λίγο θα επιστρέψετε να το τσεκάρετε! 

• Κάθε μάθημα που τελειώνει, από αντιγραφή μέχρι αριθμητική, διαγράψτε το από τη λίστα, έτσι ώστε και το παιδί να αντιλαμβάνεται πως σιγά-σιγά οι υποχρεώσεις του φτάνουν στο τέλος τους.

 •Όταν ολοκληρωθεί το διάβασμα σε όλα τα μαθήματα, τσεκάρετε το αποτέλεσμα μαζί με το παιδί. Αν διαπιστώσετε πως κάπου έχει κάνει λάθη, μην τα διορθώσετε αλλά προτρέψτε το να ξανακοιτάξει προσεκτικά τα κείμενα και τις ασκήσεις του.

 • Εννοείται πως αν δεν κάνει καλά γράμματα ή γράφει με λάθος τρόπο για δέκατη φορά, δεν σκίζετε τις σελίδες ούτε σβήνετε με μανία. Μπορείτε όμως να ρωτήσετε το παιδί αν είναι ικανοποιημένο από τη δουλειά του, τονίζοντάς του πως έχει τη δυνατότητα να προσφέρει πολύ περισσότερα.

 • Θυμηθείτε πως για να αξιοποιηθεί ο χρόνος μελέτης του παιδιού χρειάζεται σταθερός ρυθμός στο διάβασμα και απόλυτη αυτοσυγκέντρωση, με ένα ολιγόλεπτο διάλειμμα κάθε μισή ώρα για τα παιδιά του δημοτικού και κάθε μία ώρα για τα παιδιά του γυμνασίου-λυκείου.


Οι βασικές αρχές του σωστού διαβάσματος 

Η επανάληψη: Δεν την λένε τυχαία μητέρα πάσης μαθήσεως! Μαζί με τις απορίες και την κριτική ματιά αποτελούν τα τρία βασικά σημεία κλειδιά της απομνημόνευσης του μαθήματος. Μια ανακεφαλαίωση θα αποδείξει πως έχει καταλάβει την ύλη, την έχει συνδυάσει με προηγούμενα μαθήματα και έτσι έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να θυμηθεί το μάθημα αν τύχει και εξεταστεί την επόμενη μέρα. 

Η αυτοαξιολόγηση: Όταν τα παιδιά ολοκληρώσουν το διάβασμα θα πρέπει να παρουσιάσουν το μάθημα στον εαυτό τους φωναχτά, σαν να παίζουν θέατρο. Στη συνέχεια θα πρέπει να προχωρήσουν στην αυτοαξιολόγηση. Όσο περισσότερο ένας μαθητής δουλεύει μόνος του τόσο πιο γρήγορα ανακαλύπτει τις δεξιότητές του. 
Η συνεργασία: Μια στις τόσες αξίζει να αφήνουμε το παιδί μας να διαβάζει μαζί με άλλα παιδιά. Σύμφωνα μάλιστα με έρευνες, η ομαδική μελέτη είναι πιο αποτελεσματική

 Το κριτικό πνεύμα: Ειδικά στις πρώτες τάξεις του δημοτικού η μαμά θα πρέπει να κάνει στο παιδί κάποιες ερωτήσεις γύρω από το κείμενο που θα της αποκαλύψουν αν έχει καταλάβει το νόημά του ή όχι. Η κατάλληλη ώρα: Σύμφωνα με έρευνες τα δύσκολα μαθήματα διαβάζονται τις πρώτες απογευματινές ώρες όπου ο βαθμός συγκέντρωσης της προσοχής είναι καλύτερος και μεγαλύτερος. 

Ο χώρος: Θα πρέπει να προσέξουμε, ώστε το παιδί να μελετάει σε έναν περιποιημένο, καθαρό και σταθερό χώρο που δεν θα αλλάζει κάθε λίγο και λιγάκι και που θα εμπνέει τη μελέτη. Η επιβράβευση: Αμέσως μετά το διάβασμα μπορούμε να του επιτρέψουμε να παίξει με τους φίλους του ή με το αγαπημένο του παιχνίδι φροντίζοντας πάντα ώστε το παιδί μας να μην χάσει το γέλιο και το κέφι του εξαιτίας της ψυχικής έντασης, που μπορεί να προκαλούν καμιά φορά τα μαθήματα, αλλά και των δικών μας υψηλών απαιτήσεων.


 imommy.gr

Πέμπτη, 13 Φεβρουαρίου 2014

«Η σιωπή είναι συνενοχή. Μίλα τώρα»

 Σχεδιασμένο από μαθητές.....

ΔΕΚΑΔΕΣ ΤΑ ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΟΥ ΕΚΔΗΛΩΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ...


Η 16χρονη Καρολίνα από την Ιταλία αυτοκτόνησε πρόσφατα. Δεν άντεξε τις προσβολές και την πίεση που δεχόταν από τους συμμαθητές της. Μετά την αυτοκτονία της, αυτοί που την οδήγησαν εκεί, παιδιά από το ίδιο σχολικό περιβάλλον, βγήκαν στο Ιντερνετ κι έκλαιγαν για τον άδικο χαμό της. Μέχρι τότε δεν μιλούσε κανείς. Σιωπή. 
Η περίπτωση της Καρολίνας δεν είναι η μόνη. Ανάλογα περιστατικά σχολικής βίας συμβαίνουν καθημερινά. Εδώ δίπλα, στο γειτονικό σχολείο. Παντού στον κόσμο, όπου υπάρχουν σχολεία. Μόνο που δεν τα μαθαίνουμε, γιατί όλοι σωπαίνουν. Μαθητές, καθηγητές, γονείς.
Τα ποσοστά των Ελλήνων μαθητών που έχουν έρθει αντιμέτωποι με φαινόμενα σχολικής βίας, γνωστής πια ως bullying, είναι ανησυχητικά και δεν αφήνουν περιθώρια για αναβολές.
* Το 32% των μαθητών γυμνασίου και λυκείου στην Ελλάδα έχουν βιώσει το σχολικό εκφοβισμό.
* Το 46% των μαθητών έχουν χτυπήσει άλλα παιδιά.
* Το 30% των μαθητών έχουν εκφοβίσει άλλα παιδιά.
* Το 37% των μαθητών έχουν ζητήσει βοήθεια από φίλους για να αντιμετωπίσουν τέτοια περιστατικά.
«Η σιωπή είναι συνενοχή. Μίλα τώρα». Αυτό είναι το μήνυμα που στέλνει η Ράνια από το δικό της σχολείο, κάπου στην Αθήνα, στα παιδιά όλου του κόσμου που έχουν γίνει ή θα γίνουν στο μέλλον μάρτυρες σε περιστατικά σχολικής βίας.
«Η σιωπή είναι συνενοχή. Μίλα τώρα». Αυτό είναι το μήνυμα που στέλνει και ο Αγγελος, ο οποίος μέσα από τη γραμμή SOS 1056 βοηθάει συνομηλίκους του να αντιμετωπίσουν τέτοια φαινόμενα βίας. Ο Αγγελος κατέθεσε τη μαρτυρία του για ένα μαθητή γυμνασίου που έδινε καθημερινά το χαρτζιλίκι του σε συμμαθητή του από το λύκειο, γιατί τον εκβίαζε ότι, διαφορετικά, θα τον σαπίσει στο ξύλο.
«Η σιωπή είναι συνενοχή. Κάνε τη διαφορά. Μίλα τώρα». Αυτό είναι το μήνυμα που θα ακουστεί από το Διαδίκτυο στα σχολεία όλου του κόσμου μέσα από την «Ευρωπαϊκή καμπάνια ενάντια στο σχολικό εκφοβισμό». Για τις ανάγκες της καμπάνιας διενεργήθηκε πανευρωπαϊκή έρευνα για το σχολικό εκφοβισμό, την οποία συντόνισε το «Χαμόγελο του παιδιού», εκπροσωπώντας ουσιαστικά τη χώρα μας, και παρουσιάστηκε χθες σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας. Στην έρευνα συμμετείχαν 16.262 μαθητές γυμνασίων και λυκείων από 6 ευρωπαϊκά κράτη. Ελλάδα, Ιταλία, Βουλγαρία, Λετονία, Λιθουανία και Εσθονία.
Η έρευνα εντόπισε και ανέδειξε χαρακτηριστικά που σχετίζονται με το προφίλ τόσο του θύματος όσο και του θύτη. Οι πρωταγωνιστές σε τέτοια περιστατικά είναι συνήθως αγόρια γύρω στα 14. Οι νεαρότερες ηλικίες συνήθως θέλουν να μοιάσουν ή να αντιγράψουν τη συμπεριφορά των μεγαλυτέρων. Τα παιδιά ηλικίας 16-18 δεν βλέπουν τα 14χρονα και τα 15χρονα ως πολύ μικρά. Το θύμα δεν έχει απαραίτητα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά (βάρος, γυαλιά) που το διαφοροποιούν από τους υπολοίπους.
Μεγάλη σημασία για τα ευρήματα και τα αποτελέσματα της καμπάνιας έχει η στάση των μαθητών οι οποίοι γίνονται μάρτυρες σε τέτοια περιστατικά. Η έρευνα έδειξε ότι αρχικά, με την τέλεση της πράξης βίας, διάκεινται θετικά απέναντι στο θύμα, αλλά στη συνέχεια παρουσιάζουν αμφιθυμικά αισθήματα απέναντί του. Στην πλειονότητά τους επιλέγουν να βοηθήσουν το θύμα, χωρίς να λείπουν και οι περιπτώσεις εκείνες που αγνοούν το περιστατικό είτε γιατί φοβούνται τις συνέπειες είτε γιατί δεν ήξεραν πώς να παρέμβουν.
Πρόληψη
«Ενημέρωση, αφύπνιση και κινητοποίηση» για να προλάβουμε τη σχολική βία είναι τα μηνύματα της καμπάνιας όπως τα συνόψισε ο πρόεδρος της οργάνωσης «Χαμόγελο του παιδιού», Κ. Γιαννόπουλος. «Αυτό που θέλουμε να πετύχουμε», είπε, «είναι να βάλουμε τα δικαιώματα των παιδιών κάτω από θεσμικές ομπρέλες. Να στηρίξουμε τις σχολικές κοινότητες ώστε να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα μέσα στους δικούς τους κόλπους».
Η πιο σημαντική παράμετρος για την πρόληψη αυτών των φαινομένων είναι η ενημέρωση. Ενα από τα πιο σημαντικά μηνύματα που έστειλαν οι μαθητές μέσα από τις απαντήσεις τους στην έρευνα είναι η ενδυνάμωση του ρόλου των καθηγητών. Λένε, δηλαδή, ότι οι καθηγητές συνήθως γνωρίζουν τι συμβαίνει, αλλά δεν γνωρίζουν με ποιο τρόπο να παρέμβουν, και ζητούν να τους εκπαιδεύσουν πάνω σε αυτό.
Στην παρουσίαση της έρευνας προβλήθηκε ένα βιντεάκι για τη σχολική βία που γυρίστηκε μέσα σε σχολείο με τη συμμετοχή παιδιών θεατρικής ομάδας και είναι διαθέσιμο στη διεύθυνση www.e-abc.eu.
Ολα τα αποτελέσματα και το πολύτιμο υλικό της έρευνας θα διαβιβαστούν στο υπουργείο Παιδείας, με την ευχή όλων η πρόληψη για τη σχολική βία να ενταχθεί στη μαθησιακή διαδικασία. Το ελπίζουμε.

Παρασκευή, 7 Φεβρουαρίου 2014

ΠΩΣ ΘΑ ΥΛΟΠΟΙΗΘΕΙ Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ

 Η Τράπεζα Θεμάτων θα υλοποιηθεί σε τρεις φάσεις, μέσα στο τρέχον και στο επόμενο σχολικό έτος, ώστε να έχει λειτουργήσει πλήρως αρκετό χρόνο πριν ολοκληρωθεί το χρονοδιάγραμμα του νόμου 4186/2013, το οποίο προβλέπει τη σταδιακή αλλαγή του τρόπου προαγωγής, απόλυσης κλπ , στις Α και Β τάξεις των Εσπερινών Γενικών Λυκείων και στην Α τάξη των εσπερινών ΕΠΑΛ.
Το εκπαιδευτικό δυναμικό της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης θα αξιοποιηθεί με δύο τρόπους:
α/ με την υποβολή θεμάτων προς κρίση για ένταξη στην Τράπεζα Θεμάτων, μέσω του Πληροφοριακού συστήματος Υποβολής Θεμάτων που θα λειτουργεί στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), και,
β/  με την ένταξη στις Επιστημονικές Επιτροπές αξιολόγησης θεμάτων που προτείνονται για ένταξη στην Τράπεζα Θεμάτων, μέσω των σχετικών μητρώων που θα δημιουργηθούν στο ΙΕΠ.
ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΤΕΡΑ:
Υπό την εποπτεία μιας Κεντρικής Επιστημονικής Επιτροπής θα συγκροτηθούν Επιστημονικές Επιτροπές για όλα τα εξεταζόμενα μαθήματα, οι οποίες θα αναλάβουν:
ΠΡΩΤΟΝ τη διαμόρφωση των κριτηρίων ένταξης των θεμάτων 
ΔΕΥΤΕΡΟΝ  τη συγκέντρωση και αξιολόγηση  των θεμάτων που πρόκειται να ενταχθούν   στην  ΤΘΕΔΔ, σύμφωνα με τις παραμέτρους που  θα τεθούν από την Κεντρική Επιστημονική Επιτροπή και σύμφωνα με τις παραμέτρους που θα  πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την κατηγοριοποίησης και ταξινόμιση  των θεμάτων.
 Στην Κεντρική Επιστημονική Επιτροπή συμμετέχουν μέλη ΔΕΠ, Σύμβουλοι του υπουργείου Παιδείας που υπηρετούν στο ΙΕΠ, Σχολικοί Σύμβουλοι, Συντονιστές  των Επιστημονικών Επιτροπών , και Ειδικοί Επιστήμονες .
Έργο της Κεντρικής Επιστημονικώς Επιτροπής θα είναι:
α/  Η σύνταξη του Πλαισίου ανάπτυξης των θεμάτων που θα επιλεγούν για την Τράπεζα Θεμάτων
β/Η οριστική επικύρωση των θεμάτων-ερωτήσεων που έχουν αξιολογηθεί από τις επιστημονικές Επιτροπές των εξεταζομένων μαθημάτων για ένταξη στην Τράπεζα Θεμάτων.
γ/Θα μπορεί να επιδιώκει συνεργασία με επιστήμονες και με ελληνικούς, ευρωπαϊκούς και διεθνείς φορείς οι οποίοι  διαθέτουν εμπειρογνωμοσύνη σε ζητήματα αποθετηρίων θεμάτων και διεξαγωγής εξετάσεων στην εκπαίδευση
δ/να παραγγέλλει μελέτες και έρευνες που θα συμβάλλουν στην καλύτερη  οργάνωση και λειτουργία, στην εκπαιδευτική και στην τεχνολογική επάρκεια, αξιοπιστία και εγκυρότητα της Τράπεζας Θεμάτων.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ
Για κάθε εξεταζόμενο μάθημα θα δημιουργηθεί μια Τριμελής Επιστημονική επιτροπή με κύριο ρόλο την
αξιολόγηση των θεμάτων που θα συμπεριλαμβάνονται στην Τράπεζα θεμάτων.
Οι Επιστημονικές επιτροπές μπορούν να συνεργάζονται με εκπαιδευτικούς και στελέχη εκπαίδευσης.
ΓΙΑ ΦΕΤΟΣ
 Φέτος, κατά την πρώτη φάση υλοποίησης της Τράπεζας Θεμάτων, οι Επιστημονικές  Επιτροπές  μπορούν να λειτουργούν και ως Ομάδες Σύνταξης των ερωτήσεων/θεμάτων τα οποία θα συμπεριληφθούν στην Τράπεζα Θεμάτων.
Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΑΠΟ ΜΗΤΡΩΟ
Τα μέλη των επιστημονικών Επιτροπών θα επιλέγονται από μητρώα που δημιουργούνται στο ΙΕΠ, μετά από πρόσκληση ενδιαφέροντος.
ΕΠΑΛΛ, οι Επιστημονικές Επιτροπές των ΓΕΛ συμπληρώνονται με μέλη που έχουν εμπειρία  από το ΕΠΑΛ.
15  ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ
Για φέτος ,  θα συγκροτηθούν  και θα λειτουργήσουν 15 Επιστημονικές Επιτροπές, στις οποίες  θα συμμετέχουν εκπαιδευτικοί και στελέχη της εκπαίδευσης από τη Γενική και την  Επαγγελματική Εκπαίδευσης, για την αξιολόγηση θεμάτων σε 27 μαθησιακά αντικείμενα (15 για την Α τάξη ΓΕΛ και 12 για την Α τάξη ΕΠΑΛ).
Συνολικά και κατά τη β φάση δημιουργίας της Τράπεζα Θεμάτων θα συγκροτηθούν περίπου 71 Επιστημονικές Επιτροπές.
Help-Desk   που θα απαντά σε ερωτήματα των σχολείων
Κατά τη διάρκεια των εξεταστικών περιόδων (Ιούνιος και Σεπτέμβριος για τα έτη 2014 και 2015), οπότε και το σύστημα θα είναι εν πλήρη λειτουργία, ενδέχεται να παρατηρηθεί οποιαδήποτε δυσλειτουργία σε σχέση με την εξυπηρέτηση των σχολικών μονάδων που θα ζητούν να λάβουν τα θέματά τους.
Για το σκοπό αυτό, ειδικά για τις περιόδους αυτές θα δημιουργηθεί Help-Desk, με αυξημένη παρουσία στελεχών, που θα απαντά σε ερωτήματα, θα λύνει προβλήματα και θα υποστηρίζει τους χρήστες.
Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ
Η  δημιουργία Τράπεζας Θεμάτων  αποτέλεσε πρόταση που είχαν διατυπώσει στο παρελθόν σημαντικοί θεσμικοί φορείς της εκπαίδευσης και του δημοσίου βίου.
Συζητήθηκε εκτενώς στο συμβούλιο Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ιδιαίτερα στο πλαίσιο αλλαγής του συστήματος εισαγωγής στην Τριτοβάθμια εκπαίδευσης 9Πρακτικά  9ης Συνεδρίασης της ολομέλειας του ΣΠΔΕ της 9ης Απριλίου 2009) και συμπεριλαμβάνονται στο πόρισμα του ΣΠΔΕ.
Επίσης στα τέλη της δεκαετίας του 1990, στο Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας είχε εντάξει τη δημιουργία της Τράπεζας το έργο «Ανάπτυξη και διάδοση νέων μεθόδων αξιολόγησης στο Λύκειο», μια προσπάθεια η οποία δεν συνεχίστηκε, ούτε έτυχε γενικευμένης εφαρμογής μετά την ολοκλήρωση της.
ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ
Η αξιοποίηση μιας Τράπεζας θεμάτων σε διαδικασίες εκπαιδευτικής αξιολόγησης αποτελεί συνήθη πρακτική στο διεθνή χώρο τουλάχιστον από τη δεκαετία του 1960.
Σε ευρύ φάσμα εξεταστικών διαδικασιών που διεξάγονται σε διάφορες χώρες, οι Τράπεζες θεμάτων αποτελούν τη βάση της προετοιμασίας αλλά και της διαμόρφωσης των φύλλων εξέτασης μαθησιακών αντικειμένων, τα οποία χρησιμοποιούνται  είτε ενδοσχολικά , είτε σε σχέση με τις διαδικασίες πρόσβασης  στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Αποσκοπούν αφενός στην ενίσχυση της αντικειμενικότητας και αξιοπιστίας των εξετάσεων και αφετέρου στη διαπίστωση του βαθμού επίτευξης των μαθησιακών στόχων που τίθενται από τα αναλυτικά προγράμματα.

Τρίτη, 28 Ιανουαρίου 2014

Γιατί τα σχολεία δεν μορφώνουν;

  Τι είπε ο Δάσκαλος, το 1990, και ποιος τον άκουσε; Βλέπετε ένας Δάσκαλος δεν είναι ούτε Σαμαράς ούτε Στουρνάρας.... Είναι απλά ένας Δάσκαλος... Διαβάστε προσεκτικά την ομιλία του απλού Δάσκαλου, γιατί αξίζει.. Είναι λόγος τεκμηριωμένος και γνήσιος. Δεν είναι "ξύλινος".... Είναι ο λόγος που συντρίβεται απ' τον παραλογισμό της εποχής του απόλυτου "τίποτα"...!!!
Όταν το 1990, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, απονεμήθηκε στον John Taylor Gatto ο τίτλος του «Δασκάλου της Χρονιάς της Νέας Υόρκης» στην ομιλία αποδοχής του τίτλου που εκφώνησε, δεν αρκέστηκε σε απλές ευχαριστίες, αλλά εξαπέλυσε ένα δριμύ κατηγορώ στην συμβατική λογική που διέπει την εκπαίδευση. Μίλησε για το ρόλο που πρέπει να διαδραματίζει η εκπαίδευση για το άτομο, την οικογένεια και την κοινωνία στην σύγχρονη εποχή. Δεν απευθύνθηκε μόνο στη Νέα Υόρκη και τους μαθητές του.


Τα λόγια του εκφράζουν και τις ανησυχίες των εκπαιδευτικών και των γονιών όπου και αν βρίσκονται. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε στη μόρφωση και την δημιουργική απασχόληση των παιδιών μας είναι σοβαρά και πολύπλοκα και δεν αποτελούν αποκλειστική ευθύνη των σχολείων. Κι όμως τα σχολεία μπορούν να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες για την διαμόρφωση της κοινωνίας και του κόσμου που ονειρευόμαστε. Έτσι έχουμε την ευχαρίστηση να δημοσιεύσουμε αυτή την φλογερή ομιλία ενός από τους πιο ένθερμους οπαδούς της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.

Η ομιλία του John Taylor Gatto

Αποδέχομαι αυτό το βραβείο για λογαριασμό όλων των καλών δασκάλων που έχω γνωρίσει όλα αυτά τα χρόνια. Όλων των δασκάλων που πάσχισαν να οικοδομήσουν σχέσεις με τους μαθητές τους. Σχέσεις βασισμένες στην τιμή. Άνδρες και γυναίκες που δεν ήταν ποτέ εφησυχασμένοι, που πάντοτε, στην αδιάκοπη προσπάθεια τους να προσδιορίσουν και να επαναπροσδιορίσουν την σημασία της λέξης «Παιδεία» έθεταν ερωτήματα. Ο «Δάσκαλος της Χρονιάς» δεν είναι ο καλύτερος δάσκαλος. Οι καλοί δάσκαλοι είναι πολύ χαμηλών τόνων για να γίνουν εύκολα αντιληπτοί. Ο «Δάσκαλος της Χρονιάς» όμως, είναι ένας σημαιοφόρος, ένα σύμβολο γι’ αυτούς τους αφανείς ήρωες που πρόθυμα αφιερώνουν τη ζωή τους στα παιδιά. Η διάκριση αυτή τους ανήκει εξ’ ίσου.

Ζούμε σε μία εποχή βαθιάς κοινωνικής κρίσης. Η χώρα μας βρίσκεται πίσω από 19 βιομηχανικές χώρες όσον αφορά στην ανάγνωση, την γραφή και την αριθμητική που μαθαίνουν τα παιδιά. Το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα στηρίζεται πάνω στο «ναρκωτικό» του καταναλωτισμού. Αν δεν αγοράζαμε τόσα «πουδραρισμένα» όνειρα, το σύστημα θα κατέρρεε. Και τα σχολεία ακόμα, είναι σήμερα ένα «προϊόν προς πώληση» Έχουμε τον υψηλότερο δείκτη εφηβικών αυτοκτονιών στον κόσμο. Στο Μανχάταν, από τους νέους γάμους, το 70% διαλύεται πριν να συμπληρωθεί πενταετία.

Η κρίση στα σχολεία αντανακλά την ευρύτερη κοινωνική κρίση. Είναι προφανές ότι έχουμε χάσει την αίσθηση της ταυτότητας μας. Μαντρώνουμε τα παιδιά και τους ηλικιωμένους και τους βγάζουμε εκτός του κοινωνικού γίγνεσθαι. Κανείς δεν τους απευθύνει πλέον τον λόγο. Όμως χωρίς τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, μια κοινωνία δεν έχει ούτε παρελθόν αλλά ούτε και μέλλον. Μόνο ένα διαρκές παρόν. Στ’ αλήθεια, η λέξη «κοινωνία» δεν έχει καμία σχέση με την φύση των σχέσεων που δημιουργούμε. Ζούμε δικτυωμένοι και όχι μέσα σε κοινωνίες. Αυτό ευθύνεται για όλους τους μοναχικούς ανθρώπους που έχω γνωρίσει. Κατά περίεργο τρόπο, το σχολείο έχει μεγάλο μερίδιο ευθύνης γι’ αυτή την τραγωδία.

Όπως επίσης ευθύνεται για την διεύρυνση του χάσματος ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις. Χρησιμοποιώντας το σχολείο σαν ένα διαχωριστικό μηχανισμό, οδηγούμαστε στην δημιουργία ενός συστήματος καστών που πλαισιώνεται από παρίες. Αυτοί περιπλανώνται στους υπόγειους σιδηροδρόμους και κοιμούνται στον δρόμο. Στα 25 χρόνια της καριέρας μου σαν δάσκαλος συνειδητοποίησα ένα καταπληκτικό φαινόμενο -ότι τα σχολεία και η εκπαίδευση βρίσκονται πίσω και μακριά από τις σημαντικές εξελίξεις στον πλανήτη μας. Κανείς δεν πιστεύει πλέον ότι οι μεγάλοι επιστήμονες οφείλουν την επιστημοσύνη τους στα μαθήματα φυσικής ή χημείας, οι μεγάλοι πολιτικοί στα μαθήματα πολιτικών επιστημών και οι ποιητές στα μαθήματα γλώσσας και λογοτεχνίας.

Η αλήθεια είναι ότι τα σχολεία δεν σου μαθαίνουν τίποτε άλλο πέρα από το να υπακούς εντολές. (Κάτι που στη συνέχεια το μαθαίνουν ακόμη πιο βάναυσα στον.. υποχρεωτικό στρατό!) Αυτό μου φαίνεται ανεξήγητο, γιατί υπάρχουν χιλιάδες άνθρωποι που εργάζονται στα σχολεία ως δάσκαλοι, βοηθοί ή διευθυντές, που νοιάζονται και συμπεριφέρονται ανθρώπινα στους μαθητές. Όμως η απρόσωπη λογική του συστήματος καταπνίγει την συνεισφορά των μεμονωμένων προσωπικοτήτων. Παρ’ όλο που οι δάσκαλοι νοιάζονται και δουλεύουν σκληρά, το σύστημα είναι «ψυχοπαθητικό». Δεν έχει συνείδηση. Χτυπάει το κουδούνι και ο νεαρός που γράφει ένα ποίημα, πρέπει να κλείσει το τετράδιο του και να μεταφερθεί σε ένα διαφορετικό κελί όπου εκεί μαθαίνει ότι ο άνθρωπος και η μαϊμού κατάγονται από έναν κοινό πρόγονο.

Το δικό μας σύστημα υποχρεωτικής εκπαίδευσης είναι μια εφεύρεση της πολιτείας της Μασαχουσέτης το 1850. Συνάντησε αντίσταση -μερικές φορές ένοπλη- από το 80% περίπου του πληθυσμού. Ο τελευταίος αντιστασιακός προμαχώνας ήταν το Μπάρνστεϊμπλ (Barnstable) στο Ακρωτήριο Κοντ (Cape Cod). Εκεί οι κάτοικοι αρνούνταν να δώσουν τα παιδιά τους μέχρι το 1880, όταν η περιοχή καταλήφθηκε από την Εθνοφυλακή και τα παιδιά πήγαιναν σχολείο με την συνοδεία φρουράς. Εδώ συμβαίνει κάτι παράδοξο.

Το γραφείο του Γερουσιαστή Τεντ Κέννεντι (Ted Kennedy), πριν από λίγο καιρό, δημοσίευσε μια έκθεση όπου αναφέρεται ότι πριν από την επιβολή της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, το ποσοστό των ανθρώπων που γνώριζαν γραφή και ανάγνωση ανερχόταν στο 98% ενώ, μετά από την επιβολή της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, ο δείκτης δεν ξεπέρασε το 91% το οποίο ισχύει και στην δεκαετία που διανύουμε. Ελπίζω αυτό να σας κινήσει το ενδιαφέρον.

Επίσης αξιοπρόσεκτο είναι και αυτό: Η τάση για την εκπαίδευση μέσα στο σπίτι έχει αυξηθεί σημαντικά. Περίπου 1.500.000 άνθρωποι μορφώνονται αποκλειστικά από τους γονείς τους. Τον προηγούμενο μήνα, περιοδικά που ασχολούνται με εκπαιδευτικά θέματα, έγραφαν το εξής εκπληκτικό: Τα παιδιά που μορφώνονται στο σπίτι φαίνεται ότι προηγούνται στην ικανότητα του «σκέπτεσθαι» κατά 5 ή ακόμα και 10 χρόνια από τους συνομήλικους τους που εκπαιδεύονται με τον παραδοσιακό τρόπο, πηγαίνοντας στο σχολείο.

Δεν πιστεύω ότι τα σχολεία πρόκειται να καταργηθούν μέσα στα επόμενα χρόνια -τουλάχιστον όχι όσο ζω. Αν θέλουμε όμως να ανατρέψουμε αυτό που εξελίσσεται σε καταστροφή, λόγω της άγνοιας μας, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι τα σχολεία παρέχουν εκπαίδευση και όχι μόρφωση. Αυτό είναι σύμφυτο στον σχεδιασμό του συστήματος. Δεν φταίνε οι κακοί δάσκαλοι ή τα λίγα χρήματα που ξοδεύονται για την Παιδεία. Η έννοια της «σχολικής διδασκαλίας» και η έννοια της Παιδείας δεν ταυτίζονται.

Τα σχολεία σχεδιάστηκαν από τον Χόρας Μαν (Horace Mann), τον Μπάρνας Σίαρς (Barnas Sears) και τον Γ. Ρ. Χάρπερ (W. R. Harper) του Πανεπιστημίου του Σικάγο, τον Θόρνταϊκ του Κολεγίου Κολούμπια και άλλους, σαν εργαλεία επιστημονικής χειραγώγησης της μαίας. Ο σκοπός τους είναι να παράγουν, με την εφαρμογή τυποποιημένων μεθόδων, «τυποποιημένους» ανθρώπους, των οποίων την συμπεριφορά θα μπορούν να προβλέπουν και να ελέγχουν.

Σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό το καταφέρνουν. Η κοινωνία μας όμως βρίσκεται σε αποσύνθεση και σε μια τέτοια κοινωνία επιτυχημένοι θεωρούνται οι άνθρωποι που δρουν ατομικιστικά, είναι αυτάρκεις και έχουν αυτοπεποίθηση -κι αυτό επειδή η κοινωνία που προστάτευε τους αδύνατους και τους εξαρτημένους ανήκει πλέον στο παρελθόν. Τα αποτελέσματα της σύγχρονης εκπαίδευσης είναι ασήμαντα. Οι άνθρωποι που έχουν τύχει «καλής εκπαίδευσης» είναι κυριολεκτικά άσχετοι. Μπορούν να πουλήσουν από φιλμ μέχρι ξυριστικές μηχανές, να διεκπεραιώσουν δουλειές γραφείου και να μιλούν στο τηλέφωνο, ή να κάθονται αποχαυνωμένοι μπροστά σε μια οθόνη υπολογιστή που αναβοσβήνει αλλά, σαν ανθρώπινα όντα είναι άχρηστοι -άχρηστοι για τους άλλους και άχρηστοι για τον ίδιο τους τον εαυτό. Η καθημερινή μιζέρια γύρω μας, νομίζω, οφείλεται κατά κύριο λόγο στο γεγονός -όπως το έθεσε ο Τζον Γκούντμαν (John Goodman) πριν από τριάντα χρόνια- ότι αναγκάζουμε τα παιδιά μας να «μεγαλώνουν παράλογα». Οποιαδήποτε μεταρρύθμιση και να γίνει στην Παιδεία πρέπει να σταματήσει αυτούς τους παραλογισμούς.

Είναι παράλογο και αντίθετο με τη Ζωή να είσαι μέρος ενός συστήματος το οποίο σε υποχρεώνει να είσαι έγκλειστος μαζί με άτομα της ίδιας ηλικίας και κοινωνικής τάξης. Το σύστημα αυτό σε απομονώνει από την απέραντη πολυμορφία της ζωής και την απόλαυση της ποικιλίας των εμπειριών. Σε αποκόπτει από το παρελθόν σου και το μέλλον σου, και σε φυλακίζει σε ένα ατέρμονο παρόν. Ακριβώς ό,τι κάνει και η τηλεόραση.

Είναι παράλογο και ενάντιο στους φυσικούς νόμους να είσαι μέρος ενός συστήματος που σε υποχρεώνει να ακούς έναν ξένο να απαγγέλλει ποίηση όταν εσύ θέλεις να μάθεις πως χτίζονται τα σπίτια ή να κάθεσαι σ’ ένα μέρος με έναν ξένο που σου λέει πως χτίζονται τα σπίτια όταν εσύ θέλεις να ασχοληθείς με την ποίηση.

Είναι παράλογο και αντίθετο με τους νόμους της ζωής να μετακινείσαι από κελί σε κελί με τον ήχο ενός κουδουνιού, κάθε ημέρα της νεότητας σου, μέσα σε έναν οργανισμό που δεν σου αφήνει καθόλου ιδιωτική ζωή και σε ακολουθεί ακόμα και μέσα στο άσυλο του σπιτιού σου «απαιτώντας να κάνεις τις εργασίες σου».

Ρωτάτε «…και πώς θα μάθουν να διαβάζουν;» Απαντώ. «Θυμηθείτε το παράδειγμα της Μασαχουσέτης» Αν τα παιδιά ζουν με φυσιολογικό τρόπο, αντί να συναγελάζονται σε κελιά, θα μάθουν να γράφουν, να διαβάζουν και να κάνουν την αριθμητική τους με ευκολία -αφού αυτά είναι σήμερα τα σημαντικά εφόδια για τη ζωή που ξεδιπλώνεται μπροστά τους.

Να έχετε όμως υπ’ όψη ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν εκτιμούμε και τόσο αυτόν που γράφει, διαβάζει και ασχολείται με την αριθμητική. Είμαστε μια χώρα πολυλογάδων. Πληρώνουμε αυτούς που ξέρουν να μιλάνε, τους θαυμάζουμε, και έτσι τα παιδιά μας μιλούν κι αυτά συνεχώς, ακολουθώντας τα πρότυπα της τηλεόρασης και των καθηγητών τους. Είναι πολύ δύσκολο να διδάξει κανείς τα «βασικά» γιατί δεν είναι πια βασικά για την κοινωνία που έχουμε δημιουργήσει.

Δύο θεσμοί είναι αυτοί που ελέγχουν σήμερα τη ζωή των παιδιών μας: Η τηλεόραση και τα σχολεία, με αυτήν ακριβώς τη σειρά προτεραιότητας. αυτοί «θεσμοί» αποπροσανατολίζουν. Υποβαθμίζουν την αληθινή σοφία, τη γενναιότητα, την εγκράτεια και τη δικαιοσύνη σε μια διαρκή αοριστία, σε κάτι το αφηρημένο.

Αιώνες πιο πριν, ο χρόνος του παιδιού και του εφήβου, αφιερωνόταν στην παραγωγή πραγματικού έργου, αληθινής αγαθοεργίας, πραγματικής περιπέτειας και ουσιαστικής αναζήτησης του πνευματικού καθοδηγητή που θα τους δίδασκε αυτό που πραγματικά ήθελαν να μάθουν. Τα παιδιά και οι έφηβοι ανάλωναν το χρόνο τους στην προσπάθεια επίτευξης κοινωνικών στόχων, η στοργή και η τρυφερότητα αποτελούσαν καθημερινή πρακτική, γνώριζαν και μελετούσαν κάθε πτυχή της κοινότητας τους, μάθαιναν πώς να κάνουν οικογένειες και δεκάδες άλλα πράγματα που χαρακτηρίζουν τον ολοκληρωμένο άνδρα και την ολοκληρωμένη γυναίκα.

Τώρα όμως εγώ και τα παιδιά μου πρέπει να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα του χρόνου. Από τις 168 ώρες της εβδομάδας, τα παιδιά ξοδεύουν τις 56 στον ύπνο. Αυτό τους αφήνει περιθώριο 112 ώρες την εβδομάδα. Μέσα σ’ αυτές τις ώρες πρέπει να διαμορφώσουν τον χαρακτήρα και την προσωπικότητα τους. Τα παιδιά μου βλέπουν 55 ώρες τηλεόραση την εβδομάδα. Έτσι τουλάχιστον αναφέρουν πρόσφατες στατιστικές. Αυτό τους αφήνει 57 ώρες την εβδομάδα για να «μεγαλώσουν».

Τα παιδιά μου παρακολουθούν τα μαθήματα του σχολείου 30 ώρες την εβδομάδα. Χρειάζονται ακόμα 8 ώρες για να ετοιμαστούν, να φύγουν για το σχολείο και να επιστρέψουν στο σπίτι, και σπαταλούν -κατά μέσον όρο- 7 ώρες την εβδομάδα για να κάνουν τις εργασίες τους και να διαβάσουν τα μαθήματα τους. Δηλαδή 45 ώρες συνολικά. Όλον αυτόν τον καιρό βρίσκονται υπό διαρκή επιτήρηση, δεν έχουν χώρο ή χρόνο για τον εαυτό τους και αν προσπαθήσουν μόνα τους να ορίσουν το χρόνο τους και τις ασχολίες τους «συνετίζονται» αναλόγως. Έτσι λοιπόν μένουν 12 ώρες την εβδομάδα για να δημιουργήσουν την ατομική τους συνείδηση και προσωπικότητα. Φυσικά, τα παιδιά τρώνε, και αυτό απαιτεί κάποιο χρόνο, αλλά όχι πολύ αφού η παράδοση του οικογενειακού γεύματος αποτελεί πλέον παρελθόν. Εάν αφαιρέσουμε τις τρεις ώρες του φαγητού, έχουμε 9 ώρες ελεύθερου χρόνου για κάθε παιδί.

Δεν αρκεί. Έτσι δεν είναι; Όσο πιο πλούσιο είναι ένα παιδί τόσο λιγότερη τηλεόραση βλέπει.. Όμως ο χρόνος του είναι εξ’ ίσου περιορισμένος εξ αιτίας μιας ευρύτερης γκάμας διασκεδάσεων και αναπόφευκτων δεσμεύσεων όπως τα ιδιαίτερα μαθήματα -που τελικά σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις τα έχει επιλέξει.

Όλα τα παραπάνω είναι, όλως παραδόξως, απλά ένας πιο εύσχημος τρόπος δημιουργίας εξαρτημένων ανθρώπων που δεν θα είναι ποτέ σε θέση να δώσουν νόημα και ουσία στις ζωές τους και να διασκεδάσουν πραγματικά. Αυτή η εξάρτηση και η έλλειψη στόχων έχει καταντήσει εθνική αρρώστια και κατά τη γνώμη μου γι’ αυτό ευθύνονται η τηλεόραση και τα σχολεία.

Σκεφτείτε τα πράγματα που μας δολοφονούν ως έθνος: Τα ναρκωτικά, ο ανελέητος ανταγωνισμός, το σέξ ως μέσον αναψυχής, η πορνογραφία της βίας, ο τζόγος, το αλκοόλ και η χειρότερη πορνεία απ’ όλες: Ζωές αφιερωμένες στην αγορά αγαθών -ο καταναλωτισμός ως φιλοσοφία και στάση ζωής. Σε όλα αυτά τα «ναρκωτικά» είναι εθισμένος ο εξαρτημένος άνθρωπος που κι αυτός με τη σειρά του είναι ένα μοιραίο προϊόν του εκπαιδευτικού μας συστήματος.

Θα ήθελα να σας μιλήσω για τις επιπτώσεις που έχει στα παιδιά το να τους αφαιρούμε όλο τους το χρόνο -χρόνος που τους είναι απαραίτητος για να μεγαλώσουν- και να τα εξαναγκάζουμε να ασχολούνται συνε χώς με γενικότητες. Οποιαδήποτε μεταρρύθμιση και να γίνει -που δεν θα συνοδεύεται από προσπάθεια να εξαλειφθούν αυτές οι συγκεκριμένες ασθένειες- θα είναι μια παρωδία.

1. Τα παιδιά που διδάσκω δείχνουν αδιαφορία για τον κόσμο των μεγάλων. Αυτό ανατρέπει την εμπειρία χιλιάδων ετών. Η στενή παρακολούθηση του τι σκοπεύουν να κάνουν οι μεγάλοι, ήταν πάντοτε η πιο συναρπαστική ασχολία για τη νεολαία. Όμως σήμερα κανένα παιδί δεν θέλει να μεγαλώσει -και ποιος μπορεί να το κατηγορήσει γι’ αυτό; Εμείς είμαστε τα παιχνίδια τους.

2. Τα παιδιά που διδάσκω δεν έχουν καμιά περιέργεια για ό,τι συμβαίνει γύρω τους, και αν έχουν κάποια, αυτή είναι παροδική. Δεν μπορούν να συγκεντρωθούν για πολλή ώρα, ακόμα και στα πράγματα που τους αρέσουν. Μπορείτε να διακρίνετε τη σχέση ανάμεσα στο συνεχές χτύπημα του κουδουνιού και στην συνεχή αλλαγή αιθουσών διδασκαλίας με την έλλειψη αυτοσυγκέντρωσης;

3. Τα παιδιά που διδάσκω δεν έχουν αίσθηση του μέλλοντος, την αίσθηση ότι το αύριο είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένο με το σήμερα. Ζουν σε ένα διαρκές παρόν. Η στιγμή την οποία ζουν είναι το όριο της συνειδητότητάς τους.

4. Τα παιδιά που διδάσκω είναι ανιστόρητα. Δεν έχουν συναίσθηση του τρόπου με τον οποίο το παρελθόν καθόρισε το παρόν διαμορφώνοντας τις αξίες τους και τις ζωές τους και περιορίζοντας τις επιλογές τους.

5. Τα παιδιά που διδάσκω είναι σκληρά στις σχέσεις τους με τα άλλα παιδιά. Δεν συμπάσχουν με την δυστυχία, γελούν με τις αδυναμίες των άλλων και νιώθουν περιφρόνηση για τους ανθρώπους που φαίνεται καθαρά ότι χρειάζονται βοήθεια.

6. Τα παιδιά που διδάσκω δεν ανοίγονται εύκολα και δεν είναι ειλικρινή στις σχέσεις τους. Έχουν μάθει να κρύβουν τον αληθινό εαυτό τους πίσω από ένα εξωτερικό προσωπείο που έχουν «συναρμολογήσει» με κομμάτια από χαρακτήρες και συμπεριφορές που έχουν δανειστεί από τα τηλεοπτικά τους πρότυπα ή έχουν δημιουργήσει μόνα τους για να ξεγελούν τους δάσκαλους τους. Επειδή δεν είναι αυτό που δείχνουν προς τα έξω, η μάσκα πέφτει όταν εκθέτουν τις εσώτερες πτυχές του εαυτού τους σε μια στενή σχέση. Γι’ αυτό και τις αποφεύγουν.

7. Τα παιδιά που διδάσκω είναι υλιστές. Ακολουθούν το παράδειγμα των δασκάλων τους που «βαθμολογούν» τα πάντα με υλιστικά κριτήρια και τους τηλεοπτικούς αστέρες που ξεπουλούν ό,τι έχουν και δεν έχουν.

8. Τα παιδιά που διδάσκω είναι εξαρτημένα, παθητικά και φοβισμένα μπροστά στις νέες προκλήσεις. Αυτή η δειλία πολλές φορές εκδηλώνεται με έναν επιφανειακό «τσαμπουκά» ή θυμό ή επιθετικότητα, όμως κατά βάθος υπάρχει έλλειψη θάρρους.

Θα μπορούσα να απαριθμήσω κι άλλες καταστάσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν από μία εκπαιδευτική μεταρρύθμιση αν θέλουμε να σταματήσουμε την κατρακυλά του έθνους μας, αλλά πιστεύω ότι μέχρι τώρα έχετε αντιληφθεί τις θέσεις μου, είτε συμφωνείτε είτε διαφωνείτε. Αυτή την ασθένεια την έχει προκαλέσει ή το σχολείο ή η τηλεόραση ή και τα δύο μαζί. Είναι απλά θέμα αριθμητικής. Τα παιδιά τρώνε το χρόνο τους στην τηλεόραση και στο σχολείο. Αυτό είναι που κατέστρεψε την Αμερικανική οικογένεια. Η οικογένεια δεν είναι πλέον το σχολείο των παιδιών της.

Τι μπορεί να γίνει; Πρώτα απ’ όλα χρειαζόμαστε έναν εφ’ όλης της ύλης, αδιάκοπο, διάλογο σε εθνικό επίπεδο. Έναν διάλογο που θα γίνεται συνέχεια, κάθε μέρα, κάθε χρόνο. Πρέπει να του δοθεί τόση έμφαση, να διεξάγεται με τέτοια επιμονή που οι εφημερίδες και τα μέσα ενημέρωσης να αρχίσουν να τον βαριούνται -όπως βαριούνται κάθε τι που έχει διάρκεια. Πρέπει να διατυπώσουμε επιχειρήματα, να φωνάξουμε μέχρι να βρεθεί λύση για το ζήτημα των σχολείων ή να διαπιστώσουμε ότι η ζημιά είναι ανεπανόρθωτη. Εάν μπορέσουμε να το λύσουμε έχει καλώς. Αν όχι, τότε η επιτυχία της κατ’ οίκον μόρφωσης ανοίγει έναν διαφορετικό και πολλά υποσχόμενο δρόμο.

Διοχετεύοντας τα χρήματα που ξοδεύονται για την μόρφωση των παιδιών, πίσω στην οικογένεια, πετυχαίνουμε μ’ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια. Κάνουμε καλό και στην οικογένεια και στα παιδιά.

Η πραγματική μεταρρύθμιση είναι εφικτή. Δεν κοστίζει τίποτα. Πρέπει να επανεξετάσουμε τις θεμελιώδεις αρχές της εκπαίδευσης και να αποφασίσουμε τι θέλουμε να διδάξουμε στα παιδιά μας και γιατί. Εδώ και 140 χρόνια αυτό το έθνος προσπάθησε να επιβάλλει τους στόχους της εκπαίδευσης από ένα απρόσιτο κέντρο αποφάσεων, απαρτιζόμενο από «ειδικούς» -μια συγκεντρωτική ελίτ κοινωνικών καθοδηγητών. Όμως αυτό απέτυχε. Ούτε πρόκειται να πετύχει ποτέ. Είναι πρώτομεγέθης προδοσία του δημοκρατικού οράματος που καθιστούσε κάποτε αυτό το έθνος ένα ευγενές πείραμα.

Μπροστά στα μάτια μας διαδραματίστηκε η απόπειρα των Ρώσων να κυριαρχήσουν και να ελέγξουν την Ανατολική Ευρώπη. Η προσπάθεια μας να επιβάλουμε την δική μας κοινωνική ορθότητα, χρησιμοποιώντας σαν εργαλείο τα σχολεία, είναι εκ θεμελίων σαθρή και καταρρέει, αν και με πιο αργό και επώδυνο τρόπο. Δεν έχει φέρει αποτελέσματα γιατί οι θεμελιώδεις αρχές της είναι μηχανιστικές, απάνθρωπες και εχθρικές προς τις αρχές της οικογενειακής ζωής. Η μηχανιστική εκπαίδευση μπορεί να ελέγξει τις ανθρώπινες ζωές. Η πραγματικότητα όμως εκδικείται με φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας: Ναρκωτικά, βία, αυτοκαταστροφή, αδιαφορία και τα συμπτώματα που βλέπω στους μαθητές μου.

Είναι καιρός να ανατρέξουμε στο παρελθόν για να αποκτήσουμε ξανά μια λειτουργική εκπαιδευτική φιλοσοφία. Εκείνη που προτιμώ εγώ, είναι αυτή που εφάρμοζαν για χιλιάδες χρόνια οι άρχουσες τάξεις της Ευρώπης. Θεωρώ ότι λειτουργεί το ίδιο καλά και για τα φτωχά παιδιά και για τα πλούσια. Την χρησιμοποιώ όσο μπορώ στα πλαίσια της δικής μου διδασκαλίας -δηλαδή όσο μου αφήνουν περιθώρια οι κανονισμοί της υποχρεωτικής εκπαίδευσης.

Στον πυρήνα αυτού του ελιτιστικού εκπαιδευτικού συστήματος βρίσκεται η πίστη ότι η αυτογνωσία είναι η μοναδική βάση της πραγματικής γνώσης. Σε πολλές περιπτώσεις, και σε κάθε ηλικία, το παιδί καλείται να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα μόνο του. Χωρίς να το βοηθήσει κανείς. Μερικές φορές η δοκιμασία αυτή είναι επικίνδυνη, όπως το να καλπάσει πάνω σ’ ένα άλογο ή να το κάνει να πηδήξει, αλλά αυτή βέβαια, είναι μια δοκιμασία που ξεπερνούν με επιτυχία πριν να συμπληρώσουν τα δέκα τους, χιλιάδες παιδιά κοινωνικά επιφανών οικογενειών. Μπορείτε να φανταστείτε ένα παιδί που έχει ξεπεράσει μόνο του ένα τέτοιο πρόβλημα να μην έχει την πεποίθηση ότι μπορεί να τα βγάλει πέρα με οτιδήποτε καταπιαστεί;

Μερικές φορές το πρόβλημα είναι να δαμάσεις τη μοναξιά, όπως έκανε ο Θορώ (Thoreau) στη λίμνη Γουόλντεν.

Ένας πρώην μαθητής μου, ο Ρόλαντ Λεγκιάρντι-Λάουρα (Roland Legiardi-Laura), αν και οι γονείς του είχαν πεθάνει και ο ίδιος δεν είχε κληρονομήσει τίποτα, διέσχισε τις Ηνωμένες Πολιτείες μόνος του, με ποδήλατο. Δεν είχε μπει ακόμα ούτε καν στην εφηβεία. Αρα δεν μας προξενεί καμία έκπληξη που όταν πια έγινε άντρας γύρισε ένα φιλμ για τη Νικαράγουα και κέρδισε ένα διεθνές βραβείο -αν και η κανονική του δουλειά ήταν ξυλουργός. Αυτό που κάνουμε τώρα, είναι να αφαιρούμε από τα παιδιά το ζωτικό χρόνο που τους είναι απαραίτητος για να αποκτήσουν αυτογνωσία. Αυτό πρέπει να σταματήσει.

Πρέπει να βρούμε εκπαιδευτικές διαδικασίες για να κερδίσουν τα παιδιά τον χαμένο τους χρόνο. Πρέπει να δείχνουμε εμπιστοσύνη στα παιδιά, από την πολύ μικρή τους ηλικία, αναθέτοντας τους ανεξάρτητες εργασίες, που θα μπορούν ίσως να έχουν προκαθοριστεί από τα σχολεία τους, αλλά θα γίνονται εκτός των σχολικών κτιρίων. Πρέπει να φτιάξουμε ένα πρόγραμμα σπουδών όπου το κάθε παιδί θα έχει την ευκαιρία να αναπτύξει τα στοιχεία της προσωπικότητας του που είναι μοναδικά και να μάθει να στηρίζεται στις δυνάμεις του.

Λίγο καιρό πριν, έστειλα με ένα λεωφορείο (δίνοντας τους 70 δολάρια) ένα δωδεκάχρονο κορίτσι και τη μητέρα του -που δεν μιλάει αγγλικά- στην ακτή του Νιου Τζέρσι. Εκεί το κορίτσι γευμάτισε με τον διοικητή του αστυνομικού τμήματος του Σι Μπράϊτ (Sea Bright) και του ζήτησε συγγνώμη γιατί είχε ρυπάνει την παραλία, πετώντας ένα άδειο κουτί αναψυκτικού. Γι’ αυτή τη δημόσια παραδοχή του λάθους της, είχα κανονίσει να ανταμειφθεί το κορίτσι με το να «προσληφθεί» για μια ημέρα από την αστυνομία και να βοηθά στις μικροϋποθέσεις. Λίγες μέρες αργότερα, άλλοι δύο δωδεκάχρονοι μαθητές μου ταξίδεψαν μόνοι τους από το Χάρλεμ μέχρι την 31 η οδό Γουέστ (West 31 st Street), όπου δούλεψαν ως βοηθοί στην έκδοση μιας εφημερίδας. Την επόμενη εβδομάδα, τρεις από τους μαθητές μου θα βρεθούν στους βάλτους του Νιου Τζέρσι, και θα παρατηρούν το πώς σκέφτεται και δρα ένας πρόεδρος μεταφορικής εταιρίας όταν στέλνει τριαξονικά φορτηγά στο Ντάλας, το Σικάγο και το Λος Αντζελες.

Αυτά είναι «παιδιά θαύματα» που έχουν ενταχθεί σ’ ένα «ειδικό» πρόγραμμα; Όχι. Απλώς είναι καλά παιδιά από το κεντρικό Χάρλεμ, έξυπνα και ζωντανά, που είχαν όμως τόσο κακή εκπαίδευση που τα περισσότερα απ’ αυτά όταν ήλθαν σ’ εμένα δεν ήξεραν καλά -καλά να προσθέτουν και να αφαιρούν. Κανένα απ’ αυτά δεν ήξερε ούτε καν πόσο πληθυσμό έχει η Νέα Υόρκη, ή την απόσταση της Ν. Υόρκης από την Καλιφόρνια.

Πρέπει αυτό να με ανησυχεί; Μα φυσικά και πρέπει. Είμαι όμως σίγουρος ότι αν αποκτήσουν γνώση του εαυτού τους, θα μπορέσουν και να διδάξουν τον εαυτό τους, γιατί μόνο αυτού του είδους η γνώση έχει δια χρονική αξία. Πρέπει να δώσουμε στα παιδιά ελεύθερο χρόνο. Τώρα! Αυτό είναι το κλειδί της αυτογνωσίας τους. Πρέπει να τους φέρουμε σε επαφή με τον πραγματικό κόσμο όσο πιο γρήγορα μπορούμε, έτσι ώστε ο ελεύθερος χρόνος τους να μην ξοδεύεται σε αοριστίες και αφηρημένα πράγματα. Αυτό είναι κατεπείγουσα προτεραιότητα. Χρειάζεται δραστική παρέμβαση για να διορθωθούν τα λάθη. Τα παιδιά μας πεθαίνουν στα σχολεία σαν τις μύγες. Είτε καλό είτε κακό, το σχολείο παραμένει το ίδιο: Άσχετο με την πραγματική ζωή.

Τι άλλο χρειάζεται μια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση; Να παύσει να είναι ένα παράσιτο στην κοινωνία που εργάζεται. Πρέπει να κάνουμε την κοινωνική εργασία μέρος της εκπαίδευσης. Είναι ο πιο γρήγορος τρόπος για να μάθουμε τα παιδιά μας να είναι υπεύθυνα.

Επί πέντε χρόνια διηύθυνα ένα «αντάρτικο» σχολικό πρόγραμμα. Κάθε παιδί, πλούσιο ή φτωχό, έξυπνο ή όχι, έπρεπε να συμπληρώσει μέσα σ’ ένα χρόνο 320 ώρες σκληρής κοινωνικής εργασίας. Πολλά από αυτά τα παιδιά, χρόνια αργότερα, ήλθαν σ’ εμένα και μου είπαν ότι αυτή η εμπειρία άλλαξε τη ζωή τους, ότι τους έμαθε να βλέπουν τα πράγματα διαφορετικά, και τους βοήθησε να επανεξετάσουν τους στόχους και τις αξίες τους. Αυτό συνέβη στα 13 τους χρόνια, όταν ήταν στο πειραματικό σχολείο. Αυτό πέτυχε, γιατί στην πλούσια περιοχή που βρισκόταν το σχολείο μου, επικρατούσε χάος. Όταν αποκαταστάθηκε η «τάξη» το πρόγραμμα μου σταμάτησε. Ήταν περισσότερο επιτυχημένο και ανέξοδο απ’ ότι έπρεπε για να το αφήσουν να λειτουργεί. Αποδεικνύαμε τα ακριβά και ελιτίστικα προγράμματα σκάρτα. Σε αυτή την πόλη δεν υπάρχει έλλειψη προβλημάτων. Τα παιδιά μπορούν να βοηθήσουν να λυθούν αυτά τα προβλήματα. Σε αντάλλαγμα θα κερδίσουν την προσοχή και τον σεβασμό των μεγάλων. Αυτό είναι καλό και γι’ αυτά και για εμάς τους υπολοίπους.

Ανεξάρτητη μελέτη, κοινωνική εργασία, εναλλαγές εμπειριών, ελεύθερος χρόνος και ενδοσκόπηση. Αυτές είναι πολλές και διαφορετικές μαθητείες. Είναι εφικτές, φθηνές και αποτελεσματικές μέθοδοι για το ξεκίνημα μιας αληθινής αναμόρφωσης των σχολείων. Καμία όμως μεταρρύθμιση μεγάλης κλίμακας δεν πρόκειται να επανορθώσει το κακό που έχει γίνει στα παιδιά μας και στην κοινωνία, αν δεν συμπεριλάβουμε και την οικογένεια στο βασικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

Οι Σουηδοί το έχουν καταλάβει αυτό από το 1976 και εγκατέλειψαν το σύστημα της υιοθεσίας ανεπιθύμητων στους γονείς τους παιδιών. Αντί γι’ αυτό ξοδεύουν τις ώρες τους και τον εθνικό τους πλούτο ενισχύοντας τον θεσμό της οικογένειας, ώστε τα παιδιά που γεννιούνται να μην εγκαταλείπονται από τους γονείς τους. Μείωσαν τον αριθμό των ανεπιθύμητων γεννήσεων. Από 6000 το 1976 σε 15 το 1986. Οπότε κάτι μπορεί να γίνει. Οι Σουηδοί κουράστηκαν να πληρώνουν τα σπασμένα από τις ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες και αποφάσισαν να κάνουν κάτι. Άρα κι εμείς μπορούμε να κάνουμε κάτι.

Η οικογένεια είναι η κινητήρια δύναμη της εκπαίδευσης. Αν χρησιμοποιούμε τα σχολεία για να απομακρύνουνε τα παιδιά από τους γονείς τους, θα εξακολουθήσουμε να βλέπουμε το τρομακτικό θέαμα που βλέπου με σήμερα. Αυτή ήταν η βασική λειτουργία των σχολείων από το 1650, τότε που ο Τζον Κόττον (John Cotton) ανακοίνωσε ότι αυτός ήταν ο κύριος στόχος των σχολείων της αποικίας Μπέϊ (Bay), και ο Χόρας Μαν (Horace Mann) το 1850 το ανακοίνωσε σαν σκοπό των σχολείων της Μασαχουσέτης.

Η βάση κάθε καλής ζωής είναι το πρόγραμμα μαθημάτων της οικογένειας. Απομακρυνθήκαμε απ’ αυτό το πρόγραμμα. Καιρός είναι να επιστρέψουμε. Ο μοναδικός δρόμος για την επιστροφή σε μια υγιή Παιδεία είναι να αναλάβουμε πρωτοβουλίες για να απελευθερώσου με την οικογενειακή ζωή από την ασφυκτική μέγγενη των εκπαιδευτικών οργανισμών. Να ενθαρρύνουμε, την ώρα του σχολείου, την συνάντηση γονιών και μαθητών. Έτσι θα σφυρηλατηθούν ισχυροί οικογενεια κοί δεσμοί. Αυτό είχα στο μυαλό μου όταν έστειλα το κορίτσι και τη μητέρα του στην ακτή του Ν. Τζέρσι για να συναντήσουν τον διοικητή του αστυνομικού τμήματος.

Έχω πολλές ιδέες για τη δημιουργία ενός οικογενειακού προγράμματος μαθημάτων, και είμαι βέβαιος ότι και εσείς μπορείτε -αν το σκεφτείτε καλά- να προτείνετε πολλά. Το μεγαλύτερο εμπόδιο για μια πλήρη αναθεώρηση της εκπαίδευσης είναι τα μεγάλα συμφέροντα που έχουν επενδύσει κεφάλαια στο τωρινό εκπαιδευτικό σύστημα, και δεν επιθυμούν να αλλάξει -όσο κι αν υποστηρίζουν το αντίθετο.

Πρέπει να απαιτήσουμε να ακουστούν νέες ιδέες. Οι δικές μου και οι δικές σας. Έχουμε χορτάσει από τις απόψεις των «ειδικών» της τηλεόρασης και των εφημερίδων. Τώρα απαιτείται ένας ανοιχτός διάλογος. Φτάνουν πια οι γνώμες των ειδικών. Οι ειδικοί δεν εξέφρασαν ποτέ σωστή άποψη για την εκπαίδευση. Οι λύσεις τους είναι δαπανηρές. Εξυπηρετούν μόνο τους εαυτούς τους και ευνοούν τον συγκεντρωτισμό. Φτάνει πια! Καιρός να επιστρέψουμε στην δημοκρατία, στον σεβασμό του ατόμου, και την οικογένεια.

Είπα ό,τι είχα να πω. Σας ευχαριστώ.

Τ.Γ. Περιοδικό HOPE